Wojna w Zat. Perskiej. Nie pytajmy czy nadejdzie kryzys energetyczny, tylko jak sobie z nim poradzić

Wojna w Zat. Perskiej. Nie pytajmy czy nadejdzie kryzys energetyczny, tylko jak sobie z nim poradzić

blank

Nie widać nadziei na zakończenie konfliktu. Czekają nas wzrosty cen wszystkich paliw, także niedobory. Zbliża się zima, państwo powinno już wdrażać procedury kryzysowe. Po kryzysie energetycznym z lat 2021/2022 mamy już pewne doświadczenie…

Nie widać nadziei na zakończenie konfliktu, ba, sytuacja bardziej się komplikuje.  Do gry weszli Huti, jemeńscy rebelianci kontrolujący południowe wybrzeże płw. arabskiego, wspierający Iran. Zagrozili oni blokadą cieśniny Bab-el Mandeb stanowiącej bramę do Morza Czerwonego i dalej przez Kanał Sueski do Europy. Więc już nie tylko Ormuz, ale teraz mamy dwie kluczowe cieśniny blokowane, a przynajmniej zagrożone działaniami wojennymi. Możemy oczywiście czekać na kolejne świetne plany Donalda Trumpa i jego administracji i zapowiedzi następnych gargantuicznych i już ostatecznych sankcji, po których reżym w Teheranie się nie podniesie, ale tu raczej nie liczyłbym na to. Także na skuteczność ataków koalicji państw arabskich na rebeliantów w Jemenie. Dotąd przez tyle lat nie dali się pokonać, dlaczego miałoby się to stać teraz?

Dla Europy wszystkie te wydarzenia stanowią poważny problem i jestem tu bardzo wstrzemięźliwy w słowach. Notowania ropy Brent już stabilnie na dramatycznym poziomie pow. 100 USD za baryłkę – o godz. 10 było to ok. 108 USD. Wynika to też z faktu, iż wspomniani Huti zaatakowali infrastrukturę przesyłową ropociągu East-West Pipeline (Petroline) przecinającego płw. arabski w Arabii Saudyjskiej. Ropociąg umożliwiał Saudom omijać infrastrukturę w rejonie Zat. Perskiej i transportować paliwo na zachód państwa, by w porcie Yanbu na Morzu Czerwonym ładować ropę na statki. A mówimy o transporcie tą drogą nawet 4 mln baryłek dziennie. Dla porównania produkcja Arabii Saudyjskiej przed wybuchem wojny to blisko 11 mln baryłek, w sierpniu już w trakcie działań wojennych to nieco ponad 6 mln baryłek. Czyli Petroline dawał możliwość przesyłu i eksportu nawet 2/3 obecnej dziennej produkcji Rijadu. A to ok. 4% światowej podaży ropy. To wystarczająco dużo, by wzmocnić depresję na rynkach. Według Reutersa zapasy w porcie Yanbu starczą na ok. 5-7 dni! Co potem?

Równie źle jest z gazem ziemnym, Notowania na TTF już kilka dni temu przekroczyły symboliczną granicę 70 Euro za MWh, ostatni raz rejestrowaną w styczniu 2023. Teraz możemy o tym pomarzyć, bo cena kształtuje się już na poziomie ok. 80 Euro/MWh i nikt nie wątpi, że to nie koniec. Kilkanaście dni temu Katar – kluczowy światowy eksporter LNG – podtrzymał siłę wyższą i po raz kolejny oświadczył, iż dostawy będą ograniczane. Jeszcze w marcu Amerykanie sugerowali, że w ramach budowania „energetycznej dominacji” mogą zwiększyć dostawy LNG, co miało dać oddech dla Europy zagrożonej przerwami dostaw z Bliskiego Wschodu. Trwały różne negocjacje, była mowa o nowych hubach gazowych w Europie, ale ostatnio o tym jakby ciszej. Na szczęście Norwegia oświadczyła niedawno, iż nie planuje ograniczenia swoich dostaw. Chociaż tyle. Tym niemniej, jeżeli dołożymy do tego informacje Financial Times o zapełnieniu magazynów w UE na poziomie ok. 65% – najmniej od 15 lat – to mamy powód do niepokoju. Tu szczególnie trudna sytuacja jest w Niemczach. Media informowały, że 1 września stan zapasów kształtował się na poziomie zaledwie 53%! A jak się szacuje ok. 1/3 zapotrzebowania w sezonie jest zaspokajana przez magazyny.

Pewną pociechą może być fakt, że u nas jest lepiej, bo choć też odczuwamy skutki nieregularności dostaw z Kataru, to kontrakt z Norwegami jest realizowany, a zapełnienie magazynów na 13 września wg. państwowej spółki Gas Storage było na poziomie ok. 98% (ponad 3,4 mld m3). To cieszy, ale z drugiej strony to mniej więcej 15-18% rocznego zapotrzebowania, a w sezonie zimowym odpowiada to ok. 45-dniowemu zużyciu. Ale jeżeli zima będzie tak mroźna, jak ostatnio, to oczywiście krótszemu okresowi. Pamiętajmy też, że energetyka w UE to system naczyń połączonych i kłopoty jednych wpływają na inne państwa.

Należy się więc spodziewać dużo większego zapotrzebowania na węgiel kamienny i brunatny. Także na biomasę. To zresztą już widać po większej generacji energii z paliw węglowych. Proces ten nabrał większej intensywności w trakcie ostatniej zimy, a potem jeszcze dodatkowym bodźcem była wojna w Zat. Perskiej. Niestety, ciężko pracowaliśmy na to, by możliwości wydobywcze węgla w Polsce były ograniczone, więc należy się spodziewać większego importu i wzrostu cen. Źle też wygląda sytuacja z dostępnością biomasy i pelletu. Ciężka praca obecnego kierownictwa Ministerstwa Klimatu i Środowiska i obsiadających resort wszelkich organizacji „ekologicznych przynosi efekt.

Tak czy tak, czekają nas wzrosty cen wszystkich paliw. Realne są też niedobory paliw. Zbliża się zima, mogę więc tylko zaapelować do właściwych agend państwowych o wdrażanie procedur kryzysowych, choć mam nadzieję, że już zostały uruchomione. Mamy świeżo w pamięci kryzys energetyczny z lat 2021/2022, wiemy więc, jak sobie z nim radzić.

Jednocześnie zwracam się do wszystkich osób, które mają indywidualne źródła ciepła lub odpowiadają za utrzymanie ciepła we wspólnotach, spółdzielniach, małym i średnim biznesie – a nie są uzależnienie od paliwa gazowego dostarczanego przez operatorów – by już zabezpieczali się na zimę (po cichu mam nadzieję, że już to się dzieje). Kupujmy paliwo, myślmy o innych opcjach, zastanówmy się czy mamy alternatywę. A ci co mają takie możliwości, to niech gromadzą drewno do kominków.

***

Źródła:

  • www.investing.com
  • www.reuters.com/business/energy/saudis-shut-down-oil-pipeline-houthis-tighten-grip-red-sea-shipping-2026-09-12/?utm_source=chatgpt.com
  • www.reuters.com/business/energy/saudi-pipeline-outage-threatens-loss-4-global-oil-supply-2026-09-13/?utm_source=chatgpt.com
  • www.reuters.com/business/energy/trump-officials-tout-us-energy-dominance-global-oil-execs-warn-supply-crisis-2026-03-26/?utm_source=chatgpt.com
  • www.reuters.com/business/energy/berlin-says-no-intervention-needed-fill-gas-storage-sites-2026-09-08/?utm_source=chatgpt.com
  • www.reuters.com/business/energy/qatari-uae-lng-cargoes-transferred-via-ship-to-ship-outside-strait-hormuz-2026-09-02/?utm_source=chatgpt.com
  • www.reuters.com/business/energy/norway-will-drill-arctic-regardless-eus-position-says-energy-minister-2026-08-24/?utm_source=chatgpt.com
  • www.reuters.com/business/energy/equinor-aker-bp-vaar-cooperate-norway-frontier-oil-exploration-2026-08-24/?utm_source=chatgpt.com
  • www.reuters.com/business/energy/totalenergies-eyes-new-exploration-norway-ceo-says-2026-08-24/?utm_source=chatgpt.com
  • www.ft.com/content/5e9db3c2-70c0-40da-8767-88dcbaf8cfc5?utm_source=chatgpt.com&syn-25a6b1a6=1
  • www.ft.com/content/639b4d2a-30c7-473c-a3ec-1fe96a7a7ac7?utm_source=chatgpt.com
  • www.euronews.com/business/2026/08/31/qatarenergy-extends-lng-cancellations-into-november-as-hormuz-disruption-drags-on?utm_source=chatgpt.com
  • www.tbsnews.net/bangladesh/energy/qatarenergy-extends-lng-supply-suspension-bangladesh-till-nov-1530291?amp=&utm_source=chatgpt.com
  • www.wbj.pl/?utm_source=chatgpt.com
  • www.qatarenergylng.qa/?utm_source=chatgpt.com
  • www.energy.ec.europa.eu/news/gas-coordination-group-no-immediate-security-supply-risk-2026-09-03_en?utm_source=chatgpt.com
  • www.ipi.gasstoragepoland.pl/?utm_source=chatgpt.com
Autor tekstu
Paweł Przychodzeń

Paweł Przychodzeń

prawnik, menedżer, ekspert w branży zamówień publicznych, od lat zajmuje się zawodowo sektorem energetycznym m.in. były wiceprezes PGNiG Termika (obecnie Orlen Termika).

Wyszukiwarka
Kategorie
Paweł Przychodzeń

Paweł Przychodzeń

prawnik, menedżer, ekspert w branży zamówień publicznych, od lat zajmuje się zawodowo sektorem energetycznym m.in. były wiceprezes PGNiG Termika (obecnie Orlen Termika).

blank
Pobierz artykuł w PDF
Czytaj więcej
blank